ฆสพ.สบส. ๒๙๘๓/๒๕๖๗

สังเกตเห็นฝ้า บางวันก็เข้มมาก บางวันก็จางแทบมองไม่เห็น เป็นเพราะอะไร

หมอจะบอกว่า อุณหภูมิผิวที่เพิ่มขึ้นเพียง 1-2 องศาเซลเซียส จากการทำกิจกรรมหน้าเตาหรือออกแดด สามารถกระตุ้นให้ เส้นเลือดฝอยขยายตัวเพิ่มขึ้นถึง 20% ซึ่งเป็นสาเหตุหลักที่ทำให้ฝ้าดูเข้มขึ้นทันตาเห็นภายใน 10-15 นาที

ดังนั้นการที่ฝ้าเข้มขึ้นบางวันเกิดจาก “ปัจจัยกระตุ้นชั่วคราว” ไม่ใช่การเพิ่มขึ้นของเม็ดสีถาวรเสมอไป โดยมีสาเหตุหลักจาก การขยายตัวของเส้นเลือดใต้ผิวเมื่อเจอความร้อน (Vascular Melasma) ทำให้สีฝ้าดูคล้ำขึ้น ร่วมกับ สภาวะผิวขาดน้ำ ที่ทำให้ผิวไม่สะท้อนแสงจนเห็นรอยดำชัดกว่าปกติ รวมถึง การแปรปรวนของฮอร์โมนและความเครียด ที่ไปสั่งการให้เซลล์เม็ดสีทำงานไวขึ้น ดังนั้นวันไหนที่คนไข้ ดูแลผิวให้อิ่มน้ำ หลบเลี่ยงความร้อน และพักผ่อนเพียงพอ ฝ้าก็จะดูจางลงราวกับหายไปเองได้ค่ะ อันนี้แหล่ะที่เขาเรียกว่าธรรมชาติของฝ้าของแท้เลย การรักษาจึงยากมากๆ แต่ก็ยังมีทางทำให้จาง หรือสงบลงได้ การใช้วิธีที่รุนแรง อยากหายไวๆ จึงไม่ใช่ทางออกของฝ้าค่ะ


หมายเหตุ: คำตอบนี้เป็นเพียงการให้ข้อมูลเบื้องต้น กรุณาทำนัดเข้ามาพบแพทย์เพื่อตรวจและรับข้อมูลโดยละเอียด

MC1R ตัวช่วยกำหนดความไวต่อแดด จุดด่างดำ ฝ้า กระ

ทำไมฝ้าถึง “ขี้งอน” เดี๋ยวเข้มเดี๋ยวจาง?

อาการที่ฝ้าดูเข้มขึ้นในบางวัน ไม่ใช่เพราะเม็ดสีมันงอกใหม่ขึ้นมาทันทีนะคะ แต่มันคือ “ปฏิกิริยาชั่วคราว” ของผิวต่อสิ่งกระตุ้นค่ะ หมอขอสรุปสาเหตุหลักๆ ดังนี้ค่ะ

  1. ความร้อนและเส้นเลือด (Vascular Factor): ใต้รอยฝ้ามักจะมีเส้นเลือดฝอยเล็กๆ กระจุกตัวอยู่ค่ะ วันไหนที่คนไข้เจอความร้อน เช่น ออกแดด, ทำอาหารหน้าเตา, หรือแม้แต่อาบน้ำอุ่น เส้นเลือดจะขยายตัว ทำให้เลือดสูบฉีดมาที่บริเวณนั้นมากขึ้น ฝ้าที่มีสีน้ำตาลอยู่แล้ว พอมีสีแดงของเลือดมาผสม เลยดู “เข้มและคล้ำ” ขึ้นทันทีค่ะ
    • ตัวอย่างให้เข้าใจง่าย: เหมือนเราเอา “สีเทา” ไปทาบน “กระดาษสีขาว” กับทาบน “กระดาษสีชมพูเข้ม” ค่ะ วันไหนเส้นเลือดขยาย (กระดาษชมพู) สีฝ้าก็จะดูดุขึ้นกว่าปกติทันที
  2. ระดับความชุ่มชื้นของผิว (Skin Hydration): วันไหนที่คนไข้ดื่มน้ำเยอะ ผิวชุ่มชื้น อิ่มน้ำ ผิวจะสะท้อนแสงได้ดี (Refractive Index) ทำให้รอยดำดูฟุ้งและจางลง แต่ถ้าวันไหนพักผ่อนน้อย ผิวแห้งกร้าน แสงจะตกกระทบแล้วเห็นความเข้มของเม็ดสีชัดขึ้นค่ะ
  3. ฮอร์โมนและความเครียด (Hormonal Fluctuations): วันไหนที่คนไข้เครียด ร่างกายจะหลั่ง คอร์ติซอล (Cortisol) ซึ่งไปกระตุ้นเซลล์สร้างเม็ดสีให้ทำงานหนักขึ้นชั่วคราว หรือแม้แต่ช่วงใกล้มีประจำเดือน ฝ้าก็อาจจะ “ดูเข้มขึ้น” ได้มากกว่าปกติค่ะ
  4. แสงสีฟ้าและแสงแดด (Visual Light & UV): แม้จะอยู่ในบ้าน แต่การจ้องจอคอมพิวเตอร์หรือมือถือนานๆ แสงสีฟ้าสามารถกระตุ้นให้เม็ดสีเข้มขึ้นได้ในระยะสั้นๆ ค่ะ

คำถามอื่นๆที่พบบ่อย