ฆสพ.สบส. ๒๙๘๓/๒๕๖๗

หลังตัดผม มีสิวอักเสบขึ้นหัว ท้ายทอย เพราะอะไร

คุณพ่อคุณแม่ พาลูกหลาน มาพบหมอเยอะเหมือนกันนะคะ เพราะคิดว่าเป็นสิวทั่วไป แต่ส่วนใหญ่แล้วมักไม่ใช่แค่สิว

ตุ่มอักเสบหลังตัดผมส่วนใหญ่มักเกิดจาก การติดเชื้อในรูขุมขน (Folliculitis) จากอุปกรณ์ที่สะอาดไม่เพียงพอ หรือเกิดจาก การระคายเคืองของเศษผมและสารเคมี ในร้านตัดผมค่ะ วิธีแก้ไขเบื้องต้นคือ ควรทำความสะอาดหนังศีรษะทันทีหลังตัดผม และหากมีตุ่มหนองขึ้นมากผิดปกติ ควรพบแพทย์เพื่อรับยาปฏิชีวนะชนิดทาหรือทานตามความรุนแรง เพื่อป้องกันไม่ให้ลุกลามจนกลายเป็นแผลเป็นถาวรค่ะ

อย่าพยายามกดให้มันแตกนะคะ จะยิ่งไปกันใหญ่ อักเสบ ติดเชื้อเรื้อรัง ลามไปมากกว่าเดิม รีบพบแพทย์ดีที่สุดค่ะ มันต่างจากสิวตรงที่ว่ามันจะเกิดหลายเม็ดหลายจุด พร้อมๆกัน ซึ่งสิวมักจะไม่เยอะและเจ็บขนาดนี้ ดังนั้นอย่าปล่อยไว้นานนะคะ


หมายเหตุ: คำตอบนี้เป็นเพียงการให้ข้อมูลเบื้องต้น กรุณาทำนัดเข้ามาพบแพทย์เพื่อตรวจและรับข้อมูลโดยละเอียด

Sycosis Barbae (รูขุมขนอักเสบจากช่างตัดผม) สามารถพบได้บ่อยในเพศชาย โดยเฉพาะกลุ่มที่ตัดผมทรงสั้นชิดผิวหนัง (Fade) ซึ่งมีความเสี่ยงสูงกว่าปกติถึง 25-30%

สิวจริงหรือแค่รูขุมขนอักเสบ? มาเช็กความต่างกัน

เพื่อให้คนไข้เข้าใจง่ายขึ้น หมอขอสรุปข้อแตกต่างที่สำคัญไว้ในตารางนี้นะคะ

ลักษณะที่สังเกตสิวทั่วไป (Acne Vulgaris)รูขุมขนอักเสบ (Folliculitis)
สาเหตุหลักการอุดตันของน้ำมัน (Sebum) และเชื้อแบคทีเรีย C. acnesการติดเชื้อแบคทีเรีย/เชื้อรา หรือการระคายเคืองที่รากผม
ลักษณะตุ่มมีทั้งสิวอุดตัน (หัวขาว/ดำ) และสิวอักเสบหัวหนองเป็น ตุ่มแดงหรือตุ่มหนองที่กึ่งกลางมีเส้นผม/ขน เสมอ
พิกัดที่พบบ่อยใบหน้า, หน้าอก, แผ่นหลัง (บริเวณที่มีต่อมไขมันเยอะ)หนังศีรษะ, ท้ายทอย, ขา, วงแขน (บริเวณที่มีเส้นผม/ขน)
อาการร่วมมักจะเจ็บเมื่อกด หรือไม่มีอาการเลยมักมีอาการคันยิบๆ หรือรู้สึกแสบร้อนบริเวณตุ่ม
ปัจจัยกระตุ้นฮอร์โมน, เครื่องสำอาง, ความเครียดการโกนขน, การตัดผมสั้นเกรียน, ความอับชื้นจากเหงื่อ
คอร์สรักษาสิวทั่วหน้า + ลำคอ + IPL ลดรอยทั่วบริเวณ D’ Acne XL ครบวงจรกว่ายังไง เหมาะกับใคร ราคาเท่าไหร่ คำถามที่พบบ่อย

รูขุมขนอักเสบ (Folliculitis): เมื่ออุปกรณ์ไม่ได้สะอาดอย่างที่คิด

สาเหตุหลักที่หมอเจอบ่อยที่สุดไม่ใช่สิวอุดตันค่ะ แต่คือ “รูขุมขนอักเสบ” ที่เกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรียหรือเชื้อราค่ะ

  • กลไกการเกิด: เวลาช่างใช้ ปัตตาเลี่ยนหรือมีดโกน ที่ผ่านการใช้งานมาหลายคนและ ไม่ได้ทำความสะอาดฆ่าเชื้ออย่างทั่วถึง เชื้อโรคที่สะสมอยู่จะเข้าสู่ผิวหนังผ่านรอยถลอกเล็กๆ ที่เรามองไม่เห็นขณะตัดผมค่ะ
  • ตัวอย่างเปรียบเทียบ: ให้คนไข้นึกภาพเหมือนเราเอาของไม่สะอาดมาสะกิดผิวเบาๆ แม้จะไม่เป็นแผลเลือดออก แต่เชื้อโรคก็อาศัยจังหวะที่ผิวเราถูกรบกวนแทรกตัวเข้าไปจนเกิดเป็นตุ่มหนองอักเสบขึ้นมานั่นเองค่ะ

การระคายเคืองจากเศษผม (Hair Clippings Irritation)

บางครั้งตุ่มแดงที่ขึ้นไม่ได้เกิดจากเชื้อโรคโดยตรงนะคะ แต่เกิดจาก “เศษผมเล็กๆ” ที่ตกลงไปในคอเสื้อหรือซอกผมหลังตัดเสร็จค่ะ

  • อาการ: เศษผมที่สั้นและคมจะทิ่มแทงผิวหนังบริเวณท้ายทอยที่บอบบางอยู่ตลอดเวลา ทำให้เกิด การระคายเคืองและอักเสบ จนดูเหมือนสิวอักเสบได้ค่ะ
  • จุดสังเกต: มักจะมีอาการ คันยิบๆ ร่วมด้วย และถ้าเราเผลอไปเกาแรงๆ ก็จะยิ่งทำให้แบคทีเรียจากนิ้วมือเข้าไปทำให้เกิดการอักเสบซ้ำเติมค่ะ

อาการแพ้ผลิตภัณฑ์ที่ใช้ในร้าน (Contact Dermatitis)

บางร้านอาจมีการใช้น้ำมันหล่อลื่นปัตตาเลี่ยน สเปรย์ฉีดผม หรือแป้งที่ใช้โรยตัวหลังตัดผม ซึ่งสิ่งเหล่านี้อาจทำให้เกิด การแพ้สัมผัส ได้ค่ะ

  • ลักษณะ: ผิวจะมีลักษณะเป็นผื่นแดงร่วมกับตุ่มน้ำใสๆ หรือตุ่มแดงเล็กๆ กระจายตัวบริเวณที่สัมผัสกับสารเคมีเหล่านั้นโดยตรงค่ะ

คำถามอื่นๆที่พบบ่อย