Stem cell ทำงานยังไง เขารู้ได้ยังไงว่าจะต้องไปซ่อมส่วนไหนของร่างกาย

เซลล์จิ๋วพวกนี้มันทำงานยังไง แล้วมันแสนรู้ขนาดที่ว่ารู้ได้ยังไงว่าต้องไปซ่อมแซมตรงไหน มาฟังคำอธิบายแบบเข้าใจง่ายๆ กันค่ะ

สเต็มเซลล์ (Stem Cell) คืออะไร ทำไมถึงพูดถึงกันเยอะ?

ก่อนอื่นหมอขออธิบายให้คนไข้ฟังก่อนนะคะว่า สเต็มเซลล์ หรือ เซลล์ต้นกำเนิด เปรียบเสมือน “เซลล์ผ้าขาว” ที่ยังไม่มีหน้าที่เฉพาะเจาะจง แต่มันมีความสามารถพิเศษที่เซลล์อื่นไม่มี คือมันสามารถ แบ่งตัวเพิ่มจำนวนตัวเองได้ และ เปลี่ยนแปลงไปเป็นเซลล์เนื้อเยื่อต่างๆ ของร่างกายได้ ไม่ว่าจะเป็นเซลล์ผิวหนัง เซลล์กระดูก หรือเซลล์ไขมัน ในทางคลินิกความงาม หมอจึงนิยมนำสเต็มเซลล์มาใช้เพื่อ ซ่อมแซมเซลล์ผิวที่เสื่อมสภาพ ชะลอวัย และกระตุ้นการสร้างคอลลาเจน ทำให้ผิวของคนไข้กลับมาดูเด็กและเปล่งปลั่งอีกครั้งค่ะ

สเต็มเซลล์รู้ได้ยังไง? ว่าต้องไปซ่อมแซมร่างกายตรงไหน

นี่คือความมหัศจรรย์ของร่างกายมนุษย์ค่ะ! สเต็มเซลล์ไม่ได้วิ่งสะเปะสะปะไปทั่วนะคะ แต่มันมีระบบนำทางอัจฉริยะที่ในทางการแพทย์เราเรียกว่า กลไกโฮมมิ่ง (Homing Effect) ค่ะ

เวลาที่ร่างกายของคนไข้มีบาดแผล มีการอักเสบ หรือมีเซลล์ผิวที่เสื่อมสภาพ (เช่น ผิวที่โดนทำร้ายจากแสงแดดจนเกิดริ้วรอย) บริเวณที่เสียหายนั้นจะปล่อย “สารเคมีส่งสัญญาณ (Cytokines และ Chemokines)” ออกมาสู่กระแสเลือดค่ะ

👉 ตัวอย่างให้คนไข้เห็นภาพง่ายๆ
ให้คนไข้ลองจินตนาการว่า เซลล์ที่กำลังบาดเจ็บหรือเสื่อมสภาพคือ 

คนที่กำลังโทรแจ้งเหตุฉุกเฉิน (สารเคมีส่งสัญญาณ)” ส่วนสเต็มเซลล์ก็คือ “รถพยาบาลกู้ชีพ

เมื่อรถพยาบาลได้ยินเสียงไซเรนและได้รับ GPS พิกัดจุดเกิดเหตุ มันก็จะวิ่งตรงดิ่งไปตามสัญญาณนั้นทันที เมื่อไปถึงจุดที่เซลล์บาดเจ็บ สเต็มเซลล์ก็จะเข้าไปจัดการ ลดการอักเสบ ซ่อมแซมเนื้อเยื่อ และหลั่งโกรทแฟคเตอร์ (Growth Factor) เพื่อฟื้นฟูบริเวณนั้นให้กลับมาสมบูรณ์ค่ะ

ประโยชน์ของสเต็มเซลล์ในการฟื้นฟูผิว

เมื่อคนไข้ได้รับสเต็มเซลล์เข้าไป สเต็มเซลล์จะวิ่งไปหาบริเวณผิวที่อ่อนแอหรือเสื่อมสภาพตามสัญญาณ Homing Effect จากนั้นจะเข้าไป กระตุ้นไฟโบรบลาสต์ (Fibroblast) ซึ่งเป็นโรงงานผลิตคอลลาเจนและอีลาสตินใต้ผิวหนัง ทำให้ผิวของคนไข้ มีความยืดหยุ่นขึ้น ริ้วรอยตื้นขึ้น รูขุมขนกระชับ และหน้าดูใสฉ่ำวาว (Glass Skin) แบบที่สกินแคร์ทั่วไปอาจจะให้ผลลัพธ์ได้ไม่ลึกถึงระดับเซลล์แบบนี้ค่ะ