น้ำตบทำจากอะไร ทำไมใช้แล้วแพ้ หน้าเป็นสิวข้ามคืน

จากการศึกษาพบว่า สารสกัดจากการหมักบ่มสามารถกระตุ้นการเจริญเติบโตของเชื้อรา Malassezia Globosa ซึ่งเป็นสาเหตุหลักของสิวยีสต์และโรคเซ็บเดิร์ม ได้มากกว่าปกติถึง 2-3 เท่า ในผู้ที่มีผิวบอบบาง

“น้ำตบ” เป็นไอเทมยอดฮิตที่ใครๆ ก็ว่าใช้แล้วหน้าใส ผิวเด้ง แต่ทำไมคนไข้หลายคนใช้แล้วกลับ “หน้าพัง” ตั้งแต่คืนแรก? สิวผดขึ้นเต็มหน้าผาก หรือสิวอุดตันเห่อขึ้นมาทันที? วันนี้หมอจะมาไขข้อข้องใจให้ฟังกันชัดๆ ค่ะ ว่าในน้ำใสๆ นั้นมีอะไรซ่อนอยู่

“น้ำตบ” ทำจากอะไร? (ความลับของส่วนผสม)

น้ำตบ หรือ Facial Essence ส่วนใหญ่จะมีส่วนประกอบหลักคือ “สารสกัดจากการหมักบ่ม” (Fermented Ingredients) เช่น แพลงก์ตอน (Plankton), ยีสต์ (Galactomyces), หรือพิเทร่า (Pitera) ค่ะ

• ข้อดี: สารพวกนี้มีโมเลกุลเล็กมาก ซึมไว และอุดมไปด้วยวิตามิน กรดอะมิโน ที่ช่วยผลัดเซลล์ผิวและเติมความชุ่มชื้น
• ข้อเสีย: กระบวนการหมักบ่มนี้แหละค่ะ คือดาบสองคมสำหรับบางคน!

ทำไมใช้แล้ว “สิวเห่อข้ามคืน”?

สาเหตุหลักที่หมอเจอบ่อยที่สุด ไม่ใช่แค่การแพ้น้ำหอมหรือแอลกอฮอล์นะคะ แต่เกิดจาก “ปฏิกิริยาของยีสต์” ค่ะ

• อาหารอันโอชะของเชื้อสิว: บนผิวหน้าของเรามีเชื้อยีสต์ประจำถิ่นชื่อว่า Malassezia อยู่แล้วค่ะ ทีนี้พอน้ำตบที่มีส่วนผสมของ ยีสต์หมักบ่ม (Fermented Yeast) ลงไปบนผิว มันเหมือนเราไปเท “อาหารชั้นดี” ให้เชื้อยีสต์บนหน้าเรากินค่ะ
• ผลลัพธ์: เชื้อยีสต์เจริญเติบโตผิดปกติอย่างรวดเร็ว (Overgrowth) จนเกิดภาวะที่เรียกว่า “สิวยีสต์” (Fungal Acne) หรือรูขุมขนอักเสบจากเชื้อรา ซึ่งอาการจะมาไวมาก เป็นตุ่มแดงๆ คันๆ คล้ายสิวผด ขึ้นกระจายทั่วหน้าผากหรือแก้มได้ในชั่วข้ามคืน

สังเกตยังไงว่า “แพ้” หรือแค่ “ดันสิว”?

คนไข้หลายคนสับสนจุดนี้มาก หมอขอแยกให้ชัดนะคะ

• ถ้าเป็นการดันสิว (Purging): มักเกิดจากกลุ่มยารักษาสิว (Retinoic acid) หรือกรดผลัดผิว (AHA/BHA) สิวที่ขึ้นจะเป็นสิวอุดตันที่รอการระบาย
• แต่ถ้าใช้น้ำตบแล้วสิวขึ้น: น้ำตบส่วนใหญ่ ไม่มีฤทธิ์ดันสิว ค่ะ! ถ้าใช้แล้วสิวขึ้น ตุ่มแดง คัน ยิบๆ หรือหน้าสากๆ นั่นคืออาการแพ้ หรือระคายเคือง (Irritation) หรือเป็นสิวยีสต์ตามที่หมอบอกไปค่ะ ต้องหยุดใช้ทันที ห้ามฝืนใช้นะคะ

หากคนไข้รู้ตัวว่าเป็นคน ผิวแพ้ง่าย (Sensitive Skin) หรือเคยมีประวัติเป็นเซ็บเดิร์ม (Sebderm) หมอแนะนำให้เลี่ยงน้ำตบกลุ่มที่มีส่วนผสมจากการหมักบ่ม (Galactomyces/Ferment Filtrate) แล้วหันไปใช้น้ำตบกลุ่มเติมน้ำให้ผิว (Hydrating) ที่มีส่วนผสมของ Hyaluronic Acid หรือ Ceramide แทน จะปลอดภัยกับเกราะป้องกันผิวมากกว่าค่ะ