Hematoma คืออะไร น่ากลัวยังไง

Hematoma หรือเลือดคั่งใต้ผิวเป็นภาวะที่อาจเกิดขึ้นหลังศัลยกรรม เป็นอุปสรรคสำคัญที่ทำให้แผลหายช้าและเสี่ยงต่อการเกิดพังผืดแข็งบริเวณที่ผ่าตัด โดยเฉพาะบริเวณที่มีการเคลื่อนไหวบ่อย เช่น กล้ามเนื้อใบหน้า หากไม่ได้รับการดูแลที่ถูกต้องอาจต้องใช้เวลานานกว่าพังผืดจะนิ่มลงหรืออาจต้องแก้ไขเพิ่มเติม ทำให้คนไข้ต้องอดทนและเฝ้าระวังสภาวะแทรกซ้อนนี้เป็นพิเศษ

สำหรับที่คลินิกของหมอเอง ซึ่งมีบริการตัดไหมศัลยกรรมให้กับคนไข้ที่ผ่าตัดมา มักจะพบเจอเคสเลือดคั่งหรือ hematoma บ้างเป็นครั้งคราว แต่ไม่บ่อยนัก ส่วนมากเกิดจากการกระทบกระเทือน หรือคนไข้ขยับแผลเองในช่วงพักฟื้น หลังเจาะเลือดออกและดูแลอย่างใกล้ชิด แผลส่วนใหญ่จะค่อยๆ ดีขึ้นสำคัญที่สุดคือการร่วมมือของคนไข้ในการดูแลตัวเองและมาตามนัดตัดไหม เพื่อให้แผลสวยหายเร็ว ไม่ทิ้งรอยค่ะ

หมายเหตุ: คำตอบนี้ไม่ใช่การวินิจฉัยโรค กรุณาพบแพทย์หากมีอาการน่ากังวล

Hematoma คืออะไร

หมอขออธิบายนะคะว่า Hematoma หรือเลือดคั่งใต้ผิว เป็นภาวะที่เลือดออกใต้ผิวหนังหรือเนื้อเยื่อหลังการผ่าตัดหรือบาดเจ็บ ทำให้เกิดก้อนนูน เจ็บ และเปลี่ยนสีผิวได้ เรื่องนี้สำคัญมาก โดยเฉพาะหลังศัลยกรรมความงาม เพราะการที่มีเลือดคั่งจะ รบกวนการหายของแผล ทำให้แผลหายช้า และอาจเปลี่ยนรูปร่างใบหน้าได้ถ้าไม่ดูแลค่ะ

การรักษาเฝ้าระวัง

ถึงแม้คุณหมอจะช่วยเจาะเอาเลือดออกให้แล้ว แต่มักยังมี “น้ำเหลืองคั่ง” ซึ่งจะซึมออกมาเรื่อยๆ

ขั้นตอนการรักษา Hematoma ใต้ผิว

ประเมินขนาดและตำแหน่งของเลือดคั่ง
ใช้เข็มหรือเครื่องมือเจาะระบายเลือดออก ถ้าเลือดคั่งมีปริมาณมาก
กดประคบเย็น ช่วงแรกหลังเจาะระบาย
ติดตามดูอาการ ว่ามีเลือดออกซ้ำหรือไม่ และตรวจสอบการติดเชื้อ
ให้ยาแก้ปวดหรือยาฆ่าเชื้อ ถ้าจำเป็น
แนะนำคนไข้ดูแลแผล และงดกิจกรรมที่อาจกระตุ้นให้เลือดคั่งกลับมา
นัดตรวจติดตาม เป็นระยะจนกว่าแผลและเนื้อเยื่อจะกลับมาปกติ

ผลกระทบระยะยาว—การเกิดพังผืด

สิ่งที่คนไข้ต้องรู้คือ เมื่อ hematoma หรือเลือดคั่งหายไป อาจเกิดพังผืดแข็งตัวทำให้ตำแหน่งนั้นตึงหรือผิดรูปไป การที่พังผืดจะกลับมานิ่มเหมือนเดิม ใช้เวลานานมาก หรือถ้าไม่ฟื้นกลับก็อาจต้องทำการแก้ไขเพิ่มเติม ระหว่างนี้จึงต้อง ติดตามผลและดูแลแผลใกล้ชิด ค่ะ

วิธีป้องกันและข้อควรระวัง

คนไข้ทุกคน (โดยเฉพาะหลังผ่าตัดบริเวณใบหน้า หรือบริเวณที่กล้ามเนื้อเคลื่อนไหวบ่อย) ควรหลีกเลี่ยงการกระทบกระเทือน งดออกแรงหนัก ไม่ขยับแผลบ่อยๆ เช่น กินข้าวแข็งๆ หรือเคี้ยวแรงๆ ควรปฏิบัติตัวตามคำแนะนำของหมออย่างเคร่งครัด เพราะถ้า Hematoma ไม่เกิด แผลจะหายเร็วกว่ามากค่ะ