What should you do if you just found out you received a non-authentic injectable medication from another clinic?

คนไข้หลายคนเข้าใจผิดคิดว่า “ก็ฉีดมาตั้งหลายสัปดาห์แล้ว ไม่เห็นมีอาการเวียนหัว คลื่นไส้ หรือใจสั่นเลย น่าจะเป็นยาแท้นะ” หมอขอเตือนตรงนี้เลยค่ะว่า “ห้ามนิ่งนอนใจเด็ดขาด!”

จากกรณีเคสคนไข้ที่เข้าไปใช้บริการคลินิกย่านรามอินทราตามที่เป็นข่าว โดยตั้งใจจะใช้ยา Mounjaro (ซึ่งเป็นยาแท้ที่ผ่าน อย.) แต่กลับถูกเจ้าหน้าที่หลอกล่อให้เปลี่ยนไปใช้ยา “NOVOTRIMPLUS/VitaPeptix” which isผลิตภัณฑ์ที่ไม่ได้ผ่านการขึ้นทะเบียนตำรับยาจาก อย. ไทย เมื่อร่างกายได้รับสารแปลกปลอมที่ไม่ได้ผ่านกระบวนการคัดกรองทางการแพทย์ ร่างกายจะเกิดกลไกต่อต้านอย่างรุนแรงทันทีค่ะ ในเคสนี้ส่งผลให้คนไข้เกิดภาวะทางเดินอาหารแปรปรวนอย่างรุนแรงและเกิดการอาเจียนไม่หยุด (Severe Vomiting) จนร่างกายสูญเสียน้ำและเกลือแร่ในระดับวิกฤต

หรือแม้แต่ตัวยาอื่นๆ ยาปลอมบางชนิดไม่ได้ผสมสารอันตรายเฉียบพลัน แต่เป็นเพียงน้ำเกลือปนเปื้อน หรือสารเคมีไร้ประโยชน์ ซึ่งแม้จะไม่ทำให้คนไข้ช็อกในทันที แต่มันจะไม่มีผลในการคุมหิวหรือลดน้ำหนักเลย แถมเข็มและสารแปลกปลอมที่ฉีดเข้าไปซ้ำๆ อาจก่อให้เกิดการสะสมของเชื้อแบคทีเรีย เกิดฝีหนองใต้ผิวหนัง และเสี่ยงต่อการติดเชื้อในกระแสเลือด รวมถึงอาจส่งผลเสียต่อตับและไตในระยะยาวโดยที่ร่างกายไม่ได้แสดงอาการเตือนใดๆ ออกมาในตอนแรกค่ะ

หมอขอเรียงลำดับขั้นตอนและแนะนำคนไข้เป็นข้อๆ สั้นๆ เข้าใจง่าย ถ้ามั่นใจว่าฉีดยาปลอมมาแน่ เพื่อให้คนไข้ปฏิบัติตามได้อย่างถูกต้องและปลอดภัยที่สุดดังนี้ค่ะ

• ขั้นที่ 1: สังเกตอาการวิกฤต (ต้องรีบไปห้องฉุกเฉินทันที)
  • มีอาการอาเจียนรุนแรงไม่หยุด ทานอะไรไม่ได้เลย (เสี่ยงช็อกจากการขาดน้ำ)
  • มีอาการน้ำตาลตกเฉียบพลัน เช่น ตัวเย็น เหงื่อท่วม หน้ามืด ใจสั่น มือสั่นอย่างรุนแรง
  • มีอาการแพ้ยารุนแรง หายใจติดขัด แน่นหน้าอก ตาบวม ปากบวม หรือผื่นขึ้นเห่อทั่วตัว
  • บริเวณที่ฉีดมีอาการบวม แดง ร้อน ปวดระบม หรือมีหนองซึม (เสี่ยงผิวหนังติดเชื้อรุนแรง)
• ขั้นที่ 2: สังเกตอาการไม่รุนแรง (แต่ห้ามนิ่งนอนใจ)
  • หากไม่มีอาการเฉียบพลัน หรือมีแค่ท้องอืด ท้องผูก พะอืดพะอมเล็กน้อย ก็ห้ามชะล่าใจ เพราะสารเคมีปลอมอาจกำลังแอบสะสมและทำลายระบบอวัยวะภายในเงียบๆ ให้รีบจดบันทึกวันเวลาที่ฉีดล่าสุดเพื่อเตรียมตัวไปพบแพทย์ค่ะ
• ขั้นที่ 3: ยังไม่พบอาการใดๆ ไปพบแพทย์และแจ้งข้อมูลแพทย์
  • ให้ตรงไปพบแพทย์ที่โรงพยาบาลใกล้บ้าน ที่มีแผนกอายุรกรรมโรคต่อมไร้ท่อหรือทางเดินอาหาร
  • เปิดเผยความจริงกับคุณหมอทันทีว่า “สงสัยว่าได้รับยาควบคุมน้ำหนักปลอมที่คลินิกแอบผสมใส่ไซริ้งค์มาฉีดให้” พร้อมบอกจำนวนครั้งและวันเวลาที่ฉีดล่าสุดค่ะ
• ขั้นที่ 4: ขอตรวจเลือดรายการสำคัญเพิ่มเติม
  • ตรวจตับอ่อน: ขอตรวจค่า AC 19-9 (เพื่อเฝ้าระวังความเสื่อมของตับอ่อน หากค่าพุ่งสูงขึ้นเรื่อยๆ ต้องหยุดยาทันที) และตรวจระดับเอนไซม์ Amylase / Lipase (เพื่อเช็กภาวะตับอ่อนอักเสบเฉียบพลัน)
  • ตรวจตับและไต: ตรวจค่า AST, ALT, ALP (ดูการอักเสบและสารพิษตกค้างในตับ) และค่า Creatinine, eGFR (เช็กระบบกรองของเสียของไต)
  • ตรวจระดับน้ำตาลเฉียบพลัน: ตรวจค่า Fasting Blood Sugar (เช็กระดับน้ำตาลในเลือดเพื่อป้องกันภาวะช็อก)